dính mép

Phần bánh này dính mép quá, ăn một miếng đã hết rồi!

Định nghĩa

1. Tính từ (khẩu ngữ):
   • Chỉ thức ăn, đồ uống có số lượng quá ít, không đáng để ăn/uống: Dùng để miêu tả một lượng thức ăn hoặc đồ uống quá nhỏ, vừa chạm đến môi miệng đã hết, không thỏa mãn được nhu cầu.
   • Có tính chất hời hợt, không đáng kể: (Nghĩa mở rộng) Chỉ một thứ gì đó quá ít ỏi, không đáng để quan tâm hoặc bận tâm.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Phần bánh này dính mép quá, ăn một miếng đã hết rồi! (Lượng bánh này quá ít, ăn một miếng đã hết rồi!)
  • Ly cà phê dính mép thế này thì uống làm sao cho đã. (Ly cà phê ít quá như thế này thì uống làm sao cho thỏa mãn.)
  • Món quà dính mép ấy có ý nghĩa gì đâu. (Món quà ít ỏi/quá nhỏ ấy có ý nghĩa gì đâu.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng với nghĩa bóng: Chỉ sự đóng góp, phần chia hoặc lợi ích quá nhỏ bé, không đáng kể.
  • Anh ta chỉ nhận được phần dính mép trong tổng lợi nhuận. (Anh ta chỉ nhận được phần rất nhỏ trong tổng lợi nhuận.)
• Dùng để chê bai, tỏ ý chán ghét: Thường dùng trong giao tiếp thân mật, suồng sã để phàn nàn về sự hà tiện hoặc lượng đồ ít ỏi được đưa ra.
  • Cho có mỗi chút xíu dính mép thế này thì ai thèm! (Cho chỉ mỗi chút xíu ít ỏi thế này thì ai thèm!)

Biến thể và từ gần giống

• Lèo tèo (tính từ, khẩu ngữ): Rất ít, không đáng kể.
  • Bữa tiệc chỉ có vài món ăn lèo tèo.
• Xí xọn (tính từ, khẩu ngữ, phương ngữ): Ít ỏi, nhỏ mọn (thường chỉ đồ ăn, tiền bạc).
• Tí xíu (tính từ, khẩu ngữ): Rất nhỏ, rất ít.

Từ đồng nghĩa

• Ít ỏi: Có số lượng nhỏ, không nhiều.
• Không đáng kể: Có giá trị hoặc số lượng quá nhỏ, không cần phải chú ý đến.
• Nhỏ giọt (nghĩa bóng): Rất ít và cho ra từng chút một.

Từ trái nghĩa

• Hậu hĩnh: Rộng rãi, tử tế (thường chỉ về đồ ăn, sự tiếp đãi).
• Thịnh soạn: Có nhiều món ngon, đầy đặn (chỉ bữa ăn).
• Đẫy đà: Đầy đặn, nhiều (thường chỉ đồ ăn).

Lưu ý sử dụng

• Sắc thái: Từ "dính mép" mang sắc thái khẩu ngữ, thân mật, thường dùng trong giao tiếp hàng ngày. Đôi khi nó có thể hàm ý chê bai, không trang trọng.
• Đối tượng: Chủ yếu dùng để nói về thức ăn, đồ uống, nhưng có thể mở rộng sang các thứ cụ thể khác (như quà tặng, tiền bạc, phần chia).